بین الملل به گزارش خبرسین، پس از اعلام موضع رسمی و قاطع جمهوری اسلامی ایران در حمایت از لبنان و تهدید صریح سرلشکر خلبان علی عبداللهی، فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتمالانبیاء(ص) علیه صهیونیستها، که به عقبنشینی آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی از حمله بزرگ به بیروت منجر شد، رسانهها و محافل منطقهای و بینالمللی بار دیگر بر معادله وحدت عرصههای مقاومت تأکید کردند.
به گزارش خبرسین، گفتمان رسمی ایران که همزمان با اعلام دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره تفاهم برای کاهش تنشها بین اسرائیل و حزبالله منتشر شد، مفهوم «وحدت جبهههای نبرد» را تکرار کرده و تحولات نظامی و سیاسی در غزه و لبنان را در یک چارچوب واحد مرتبط میسازد. این گفتمان بر این نکته تأکید دارد که هرگونه توافق آتشبس باید شامل تمامی جبهههای درگیر در مقابله با اسرائیل باشد. تهران پیامهای سیاسی و نظامی خود را که خواستار توقف حملات اسرائیل در لبنان و نوار غزه است، تقویت میکند و هشدار میدهد که ادامه عملیات نظامی میتواند دامنه رویارویی را گسترش دهد و جبهههای جدیدی را در منطقه باز کند.
محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در تماس تلفنی با نبیه بری، رئیس مجلس لبنان، روز دوشنبه تأکید کرد که «حزبالله و جنبش امل امروز از میهن خود و امت اسلامی دفاع میکنند» و تصریح کرد که «جان ما و شما یکی است و رابطه بین ایران و لبنان جداییناپذیر است». قالیباف همچنین اظهار داشت که ایران «مصمم به دستیابی به آتشبس در سراسر لبنان، بهویژه در جنوب آن است» و افزود که تهران «بهطور جدی توقف حملات رژیم صهیونیستی را دنبال میکند». وی تأکید کرد که «اگر این جنایات ادامه یابد، ما نه تنها روند مذاکره را متوقف خواهیم کرد، بلکه در برابر اسرائیل خواهیم ایستاد». رئیس مجلس ایران خاطرنشان کرد که «هرگونه توافقی برای پایان دادن به جنگ بین ایران و ایالات متحده شامل توقف حملات در تمامی جبههها، بهویژه در لبنان، خواهد بود».
در همین راستا، سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران، تأکید کرد که «جنایات رژیم صهیونیستی در لبنان و غزه، آن را به چرخهای از عملیاتهای حزبالله و مقاومت فلسطین خواهد کشاند». به گزارش خبرسین، قاآنی در پیامی گفت که «حملات صهیونیستها به لبنان و غزه، تحت حمایت آشکار ایالات متحده، تنها عزم جبهه مقاومت را تقویت خواهد کرد». او افزود که این حملات «عزم محور مقاومت را برای گسترش حمایت از هر دو جبهه، فعال کردن جبهههای دیگر و مشابه کردن وضعیت دریایی در تنگه باب المندب با تنگه هرمز تقویت خواهد کرد». وی همچنین خاطرنشان کرد: «رژیم صهیونیستی مفلوک باید بداند که جنایات همزمانش در جنوب لبنان و غزه، آن را در گردابی از عملیات حزبالله و موج جدیدی از مقاومت فلسطین فرو خواهد برد». قاآنی تأکید کرد که «عزم جبهه مقاومت، حمایت از هر دو جبهه را گسترش داده و به سمت فعال کردن جبهههای دیگر حرکت خواهد کرد»، با توجه به اینکه ادامه حملات اسرائیل به لبنان و غزه منجر به تشدید بیشتر در عرصههای مختلف رویارویی خواهد شد.
اصطلاح «وحدت عرصههای مقاومت» پس از تشدید تجاوز اسرائیل علیه نوار غزه در سال 2021 بهطور برجستهای مطرح شد. این اصطلاح به راهبردی اشاره دارد که بر پیوند جبهههای مختلف در مقابله با اسرائیل تأکید دارد، بهطوری که تشدید در یک عرصه فلسطینی یا منطقهای منجر به اقدام همزمان در عرصههای دیگر شود. طبق یک مقاله تحقیقاتی منتشر شده توسط موسسه مطالعات فلسطین، این مفهوم شامل نوار غزه، کرانه باختری، لبنان، سوریه، عراق، یمن و گاهی فلسطینیهای داخل اراضی اشغالی 1948 میشود.
مفهوم «وحدت عرصهها» با «محور مقاومت» که چارچوب وسیعتری شامل ایران، سوریه، حزبالله، گروههای فلسطینی و سایر نیروهای متحد در منطقه است، متفاوت است. ادبیات این محور بیان میکند که هماهنگی سیاسی، نظامی و امنیتی در سالهای گذشته از طریق اتاقهای عملیات مشترک و تبادل تخصص و آموزش بین اعضای آن توسعه یافته است.
عملیات طوفان الاقصی در 7 اکتبر 2023، پس از آنکه رهبران حماس، حزبالله و ایران تأیید کردند که این عملیات بدون هماهنگی قبلی با سایر اعضای این محور آغاز شده است، بهعنوان یک آزمایش عملی برای این مفهوم عمل کرد. این امر سؤالاتی را در مورد اثربخشی استراتژی «وحدت جبههها» ایجاد کرد، بهویژه با توجه به اینکه این رویارویی با وجود مشارکت چندین طرف در حمایت از غزه، به یک جنگ منطقهای تمام عیار تبدیل نشد. همزمان با آغاز جنگ، چندین جبهه شاهد اقدامات همزمان در حمایت از غزه بودند، از جمله عملیاتهای حزبالله علیه صهیونیستها در شمال فلسطین اشغالی، حملات گروههای مقاومت عراق به اهداف آمریکایی و صهیونیستی و نیز عملیاتهایی که یمن علیه صهیونیستها در حمایت از غزه انجام میداد و محاصره دریایی یمن علیه رژیم اشغالگر. طرفداران این مفهوم، این تحولات را بهعنوان یک کاربرد عملی وحدت جبههها، البته در محدودههای دقیق در نظر گرفته شده برای جلوگیری از یک جنگ منطقهای گستردهتر، تلقی کردند. بر این اساس، تجربه طوفان الاقصی هماهنگی و همکاری بین اعضای محور مقاومت را نشان داد، اما همچنین تفاوتهایی را در محاسبات و اولویتها در جبهههای مختلف آشکار کرد.
ارزیابیها نشان میدهد که آینده مفهوم «وحدت جبههها» به نتیجه جنگ و ارزیابی عملکرد طرفهای شرکتکننده، در بحبوحه بحثهای جاری در مورد امکانسنجی گذار از هماهنگی جزئی به مدیریت یکپارچه و جامع رویارویی در سطح منطقهای، بستگی خواهد داشت.
پیامی که در اواسط ماه مه توسط روزنامه اسرائیلی معاریو، منسوب به رهبران حماس و گردانهای قسام، منتشر شد، به وضوح مفهوم «وحدت جبههها» را ترسیم میکند، مفهومی که در سالهای اخیر بهعنوان یکی از برجستهترین ارکان ایدئولوژیک و نظامی جناحهای درون «محور مقاومت» ظهور کرده است. این پیام، طبق محتوای آن، چشماندازی را آشکار میکند که مبتنی بر گسترش دامنه رویارویی با اسرائیل به بیش از یک جبهه بهطور همزمان و نه محدود کردن آن به نوار غزه است. بر اساس این پیام، عملیات طوفان الاقصی صرفاً یک رویارویی داخلی میان مقاومت فلسطین با دشمن صهیونیستی نبود، بلکه بهعنوان گامی در نظر گرفته شده است که هدف آن هموار کردن راه برای مشارکت جبهههای دیگر، از جمله لبنان، کرانه باختری، سوریه، عراق و یمن، در یک مبارزه همزمان علیه اسرائیل است. این پیام استدلال میکند که جبهههای متعدد، تواناییهای نظامی اسرائیل را تحت الشعاع قرار داده و مانع از تمرکز تلاشهای آن بر یک عرصه واحد میشود. این پیام همچنین آغاز عملیات طوفان الاقصی را به وقایعی که در دوره قبل در مسجد الاقصی و قدس رخ داده بود، مرتبط میداند و مسئله الاقصی را یک آرمان وحدتبخش میداند که میتواند جناحها و نیروهای مختلف حامی مقاومت را گرد هم آورد. پیام مذکور همچنین تلاشهای حماس را برای تشویق متحدان منطقهای خود، بهویژه حزبالله، به شرکت در این رویارویی از همان ابتدا، از طریق اجرای حملات موشکی و عملیات نظامی از جبهههای متعدد، آشکار میکند. در این پیام توضیح داده شده است که حماس برای دستیابی به فشار نظامی همزمان بر اسرائیل و تغییر موازنه قدرت در درگیری، روی هماهنگی گستردهتر بین احزاب «محور مقاومت» حساب میکرد. این پیام همچنین منعکسکننده این دیدگاه است که اسرائیل با دشمنان خود بر اساس سیاست «جداسازی جبههها» برخورد میکند و با هر طرف بهطور جداگانه مقابله میکند. در مقابل، این سند خواستار اتحاد جبههها و پیوند مسیرهای مختلف رویارویی در چارچوب یک استراتژی مشترک، مطابق با مفهوم «وحدت جبههها» است که مبتنی بر فعال کردن همزمان بیش از یک جبهه برای دستیابی به اهداف سیاسی و نظامی مشترک است.
بعد از جنگ غزه در اکتبر 2023، جبهههای محور مقاومت شاهد مجموعهای از توافقهای آتشبس جداگانه طبق شرایط موجود بودند. آتشبسهای جداگانهای در جبهههای لبنان و غزه اتفاق افتاد که هیچ یک بهطور کامل اجرا نشد. اما بعد از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در اواخر فوریه 2026، مفهوم وحدت عرصههای مقاومت جان تازهای به خود گرفت و متفاوت از دورههای قبلی بود. در این نبرد، حزبالله لبنان، مقاومت عراق و نیروهای مسلح یمن در کنار ایران با دشمن آمریکایی-صهیونیستی جنگیدند، اما شواهد نشان میدهد که برخلاف جنگهای قبلی از جمله طوفان الاقصی، این بار آتشبس دیگر بهطور جداگانه اتفاق نخواهد افتاد؛ جایی که ایران از ابتدا بند توقف جنگ در همه جبههها را در هر توافقی با آمریکا گنجانده است.
به گزارش خبرسین، طی روزهای گذشته رژیم صهیونیستی با چراغ سبز آمریکا تجاوزات خود را علیه لبنان گسترش داده و تلاش داشت در بحبوحه صحبتها در مورد مذاکرات جدید برای توافق احتمالی میان ایران و آمریکا، جبهه لبنان را از این توافق جدا کند و تصور میکرد که میتواند تهران را به این منظور تحت فشار قرار دهد. با این حال، ایران به سرعت با فعال کردن بند مربوط به لبنان در توافق آتشبس با آمریکاییها، تهدید به هدف قرار دادن شمال فلسطین اشغالی در تلافی تهدید اسرائیل برای هدف قرار دادن ضاحیه جنوبی بیروت، به این تشدید تنش پاسخ داد. بر این اساس، تمام سطوح قدرت سیاسی و نظامی در تهران تأکید کردند که بمباران ضاحیه بیروت، نقض توافق آتشبس موقت میان ایران و آمریکا بوده و بنابراین اقدام نظامی مستقیم تهران علیه رژیم صهیونیستی اقدامی قابل توجیه و مشروع است. ایرانیها همچنین تأکید کردند که در صورت تداوم نقض آتشبس توسط دشمن آمریکایی-صهیونیستی و ادامه تجاوزات وحشیانه علیه لبنان، مذاکرات متوقف خواهد شد. این موضعگیری صریح و قاطع ایران موجب شد تا دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا فوراً با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم اشغالگر تماس بگیرد و بهگونهای که رسانههای آمریکایی و صهیونیستی گزارش دادهاند، مکالمه پرتنشی میان آنها اتفاق افتاد. بعد از این تماس، ترامپ با انتشار پستی در تروث سوشال اعلام کرد که آتشبس میان حزبالله و اسرائیل برقرار شد که بر مبنای آن اسرائیل از حمله به بیروت خودداری خواهد کرد و مذاکرات با سرعت بالایی با ایران ادامه دارد. این صحبتهای ترامپ موجب خشم صهیونیستها شد و همچنین هجمهها و انتقادات گستردهای را علیه نتانیاهو برانگیخت و بهویژه اپوزیسیون رژیم صهیونیستی تأکید کردند که بار دیگر مشخص شد تصمیم اسرائیل در دست خودش نیست و آمریکا باید برای آن تصمیم بگیرد. وبسایت آمریکایی آکسیوس هم به نقل از یک مقام رسمی این کشور اعلام کرد که «ترامپ تهدیدهای نتانیاهو برای بمباران بیروت را فراتر از حد قابل قبول دانست». این وبسایت همچنین به نقل از یک مقام اسرائیلی تأیید کرد که «حملاتی که برای بیروت برنامهریزی شده بود، انجام نخواهد شد». اما نتانیاهو پس از مواجهه با انتقادات شدید در داخل اسرائیل، گفت که به ترامپ اطلاع داده است که «اگر حزبالله حمله به شهرها و شهروندان ما را متوقف نکند، ما به اهدافی در بیروت حمله خواهیم کرد» و افزود: «ما به عملیات در جنوب لبنان ادامه خواهیم داد». رئیسجمهور آمریکا در مورد تصمیم ایران برای توقف تبادل پیامها اظهار نظر کرد و به NBC گفت: «من از قبل از این تصمیم مطلع نشده بودم. اما مناسب است که ایران بگوید که آنها تبادل پیامها را به حالت تعلیق درآوردهاند زیرا در مذاکره بهتر از جنگ هستند». وی افزود: «این به این معنی نیست که ما شروع به بمباران سراسر ایران خواهیم کرد».